本文是笔者在长期使用 LaTeX 过程中,将遇到的问题和高频使用的命令整理而成的速查手册。
它不是一本厚重的教科书,而是一个工具箱。当你忘记某个符号怎么打,或者想调整一下字体时,希望这里能帮你快速找到答案。
提示:善用
Ctrl + F搜索关键词(如 "矩阵"、"希腊字母")。
0. 为什么选择 LaTeX?
理工科 + 数学公式 = 请使用 $\LaTeX$。
- 专业性:$\TeX$ 系统是公认的数学公式排版标杆。
- 免费开源:绝大部分 $\TeX$ 系统(如 TeX Live)都是免费的。
- 专注内容:让你从 Word 的“格式调整地狱”中解放出来,专注于内容本身。
常用资源
- 我的 GitHub 模板: github.com/MatNoble/LaTeX-Document
1. 文档排版基础
1.1 自定义字体 (XeLaTeX)
想在文档中混用“思源黑体”和“Times New Roman”?你需要使用 xeCJK 宏包,并确保使用 XeLaTeX 编译器。
\documentclass[12pt,a4paper]{article}
% 必须使用 xeCJK 宏包
\usepackage{fontspec,xunicode,xltxtra}
\usepackage{xeCJK}
%================= 中文字体设置 =================%
% 1. 设置主字体(文档默认字体)
\setCJKmainfont[BoldFont=SimHei, ItalicFont=KaiTi]{SimSun} % 宋体,粗体用黑体,斜体用楷体
% 2. 定义自定义字体族
% 注意:括号内的名字必须是系统已安装的字体文件名或名称
\setCJKfamilyfont{my_hei}{Source Han Sans SC} % 思源黑体
\newcommand{\sourcehan}{\CJKfamily{my_hei}} % 定义快捷命令
%================= 英文字体设置 =================%
\setmainfont{Times New Roman} % 衬线字体 (Serif)
\setsansfont{Arial} % 无衬线字体 (Sans-Serif)
\setmonofont{Courier New} % 等宽字体 (Monospace)
\begin{document}
这是默认的宋体。\textbf{这是自动调用的黑体}。
\vskip 1em
{\sourcehan 这里是手动切换的思源黑体。}
This is Times New Roman. \textsf{This is Arial.}
\end{document}
1.2 自定义脚注
默认的脚注有时不符合中文排版习惯(比如带圈数字或不缩进)。
% 导言区设置
\usepackage[marginal]{footmisc} % 脚注内容不缩进,与编号对齐
\renewcommand{\thefootnote}{\arabic{footnote}} % 使用阿拉伯数字 1, 2, 3
% 正文中使用
这里有一段文字\footnote{\noindent \textbf{注说明}:这里是脚注的具体内容。}。
2. 数学公式速查
在开始前,请确保导言区引入了核心宏包:
\usepackage{amsmath}
\usepackage{amssymb}
2.1 希腊字母表
小写字母
| 代码 | 效果 | 代码 | 效果 | 代码 | 效果 | 代码 | 效果 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
\alpha | $\alpha$ | \beta | $\beta$ | \gamma | $\gamma$ | \delta | $\delta$ |
\epsilon | $\epsilon$ | \varepsilon | $\varepsilon$ | \zeta | $\zeta$ | \eta | $\eta$ |
\theta | $\theta$ | \vartheta | $\vartheta$ | \iota | $\iota$ | \kappa | $\kappa$ |
\lambda | $\lambda$ | \mu | $\mu$ | \nu | $\nu$ | \xi | $\xi$ |
\pi | $\pi$ | \varpi | $\varpi$ | \rho | $\rho$ | \varrho | $\varrho$ |
\sigma | $\sigma$ | \varsigma | $\varsigma$ | \tau | $\tau$ | \upsilon | $\upsilon$ |
\phi | $\phi$ | \varphi | $\varphi$ | \chi | $\chi$ | \psi | $\psi$ |
\omega | $\omega$ |
大写字母
| 代码 | 效果 | 代码 | 效果 | 代码 | 效果 | 代码 | 效果 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
\Gamma | $\Gamma$ | \Lambda | $\Lambda$ | \Sigma | $\Sigma$ | \Psi | $\Psi$ |
\Delta | $\Delta$ | \Xi | $\Xi$ | \Upsilon | $\Upsilon$ | \Omega | $\Omega$ |
\Theta | $\Theta$ | \Pi | $\Pi$ | \Phi | $\Phi$ |
2.2 常用运算符与修饰符
上下标与分式
x_{1} \qquad x^{2} \qquad x_{ij}^{3} \qquad \frac{x^{2}}{k+1}
$$ x_{1} \qquad x^{2} \qquad x_{ij}^{3} \qquad \frac{x^{2}}{k+1} $$
根式与组合数
\sqrt[3]{2} \qquad \binom{n}{k} = \frac{n!}{k!(n-k)!}
$$ \sqrt[3]{2} \qquad \binom{n}{k} = \frac{n!}{k!(n-k)!} $$
声调与帽子
\bar{x} \quad \hat{x} \quad \tilde{x} \quad \vec{x} \quad \dot{x} \quad \ddot{x}
$$ \bar{x} \quad \hat{x} \quad \tilde{x} \quad \vec{x} \quad \dot{x} \quad \ddot{x} $$
顶部与底部修饰
\overline{a+b} \qquad \underline{a+b}
\overbrace{a+\cdots+z}^{26} \qquad \underbrace{a+\cdots+z}_{26}
$$ \overline{a+b} \qquad \underline{a+b} $$ $$ \overbrace{a+\cdots+z}^{26} \qquad \underbrace{a+\cdots+z}_{26} $$
2.3 微积分
极限、求和与积分
\lim_{x \to 0} \frac{\sin x}{x} = 1
\sum_{i=1}^{n} t_i
\int_0^\infty \mathrm{e}^{-x}\,\mathrm{d}x
$$ \lim_{x \to 0} \frac{\sin x}{x} = 1 \qquad \sum_{i=1}^{n} t_i \qquad \int_0^\infty \mathrm{e}^{-x},\mathrm{d}x $$
偏导与梯度
\nabla f \qquad \frac{\partial f}{\partial x} \qquad f^{\prime}(x)
$$ \nabla f \qquad \frac{\partial f}{\partial x} \qquad f^{\prime}(x) $$
2.4 线性代数(矩阵)
LaTeX 提供了多种矩阵环境,区别在于两侧的定界符。
| 环境名 | 定界符 | 示例 | 效果 |
|---|---|---|---|
matrix | 无 | \begin{matrix} ... \end{matrix} | $\begin{matrix} 1 & 2 \ 3 & 4 \end{matrix}$ |
pmatrix | ( ) | \begin{pmatrix} ... \end{pmatrix} | $\begin{pmatrix} 1 & 2 \ 3 & 4 \end{pmatrix}$ |
bmatrix | [ ] | \begin{bmatrix} ... \end{bmatrix} | $\begin{bmatrix} 1 & 2 \ 3 & 4 \end{bmatrix}$ |
Bmatrix | { } | \begin{Bmatrix} ... \end{Bmatrix} | $\begin{Bmatrix} 1 & 2 \ 3 & 4 \end{Bmatrix}$ |
vmatrix | ` | ` |
代码示例:
\mathbf{A} = \begin{bmatrix}
1 & 2 & \cdots & n \\
a & b & \cdots & z \\
\vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\
0 & 0 & \cdots & 1
\end{bmatrix}
$$ \mathbf{A} = \begin{bmatrix} 1 & 2 & \cdots & n \\ a & b & \cdots & z \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ 0 & 0 & \cdots & 1 \end{bmatrix} $$
2.5 分段函数 (Cases)
f(n) =
\begin{cases}
n/2 & \text{if } n \text{ is even} \\
-(n+1)/2 & \text{if } n \text{ is odd}
\end{cases}
$$ f(n) = \begin{cases} n/2 & \text{if } n \text{ is even} \\ -(n+1)/2 & \text{if } n \text{ is odd} \end{cases} $$
技巧:
&符号用于对齐,\\用于换行。在文字描述中,建议使用\text{...}包裹文本,以保持正文字体。
3. 符号对照表
二元关系符
| 代码 | 效果 | 代码 | 效果 | 代码 | 效果 |
|---|---|---|---|---|---|
\leq / \geq | $\leq$ / $\geq$ | \equiv | $\equiv$ | \sim | $\sim$ |
\ll / \gg | $\ll$ / $\gg$ | \approx | $\approx$ | \cong | $\cong$ |
\subset | $\subset$ | \in | $\in$ | \perp | $\perp$ |
\neq | $\neq$ | \parallel | $\parallel$ | \propto | $\propto$ |
箭头符号
| 代码 | 效果 | 代码 | 效果 | 代码 | 效果 |
|---|---|---|---|---|---|
\to | $\to$ | \Rightarrow | $\Rightarrow$ | \implies | $\implies$ |
\leftrightarrow | $\leftrightarrow$ | \Leftrightarrow | $\Leftrightarrow$ | \iff | $\iff$ |
\mapsto | $\mapsto$ | \uparrow | $\uparrow$ | \downarrow | $\downarrow$ |
逻辑与集合
| 代码 | 效果 | 代码 | 效果 | 代码 | 效果 |
|---|---|---|---|---|---|
\forall | $\forall$ | \exists | $\exists$ | \emptyset | $\emptyset$ |
\cup | $\cup$ | \cap | $\cap$ | \setminus | $\setminus$ |
4. 常见问题 (FAQ)
Q: 为什么我的公式里的英文是斜体,怎么改成正体?
A: 数学模式默认变量为斜体。如果是文本(如 "if", "for"),请使用
\text{...}。如果是函数名(如 sin, cos, max),请使用\sin,\cos,\max,或者自定义\DeclareMathOperator。
Q: 矩阵或者表格太挤了怎么办?
A: 可以在换行符
\\后指定额外的间距,例如\\[1ex]或\\[6pt]。也可以在导言区设置\renewcommand{\arraystretch}{1.5}来全局增加行高。
Q: 双引号怎么打?
A: 左引号用两个反引号 (键盘左上角),右引号用两个单引号
'。即:Quote'' `` $\to$ “Quote”。
Q: 如何让公式编号显示为 (1.1) 而不是 (1)?
A: 在导言区加入
\numberwithin{equation}{section},这样公式编号就会跟随章节,如第一章的第一个公式为 (1.1)。
Q: align 和 equation 环境有什么区别?
A:
equation用于单行公式,align用于多行公式对齐。align功能更强大,也支持单行,因此很多人习惯统用align。注意:align默认每行都编号,不想编号请用align*或\notag。
5. 常用命令速查表
| 功能 | 命令 | 示例 | 备注 |
|---|---|---|---|
| 加粗 | \textbf{...} | text | 文本模式 |
| 斜体 | \textit{...} | text | 文本模式 |
| 下划线 | \underline{...} | text | |
| 强调 | \emph{...} | text | 动态切换斜体/正体 |
| 换行 | \\ 或 \newline | ||
| 新页 | \newpage | ||
| 空格 | \quad | 1em 宽度 | |
| 大空格 | \qquad | 2em 宽度 | |
| 水平间距 | \hspace{1cm} | 自定义长度 | |
| 垂直间距 | \vspace{1cm} | 自定义高度 | |
| 居中 | \begin{center}...\end{center} | 环境 | |
| 左对齐 | \begin{flushleft}...\end{flushleft} | 环境 |